جالپى, قازاقستاننىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى بولىپ سايلانۋىنا ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ بەلسەندى حالىقارالىق, رەفورماتورلىق جانە بىتىمگەرلىك قىزمەتى ارقىلى جيناقتاعان بەدەلى مەن وعان دەگەن حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ ۇلكەن سەنىمنىڭ وڭ اسەر ەتكەنى بەلگىلى.
قازاقستاننىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندەگى مۇشەلىگى, ماڭىزدى ستراتەگيالىق جوبا رەتىندە تەك ءبىزدىڭ ەلىمىزگە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار, ۇيىمنىڭ ءوزى ءۇشىن دە بىرەگەي وقيعا بولىپ تابىلادى. وسىلايشا, قازاقستان سەكىلدى شيرەك عاسىرلىق قانا تاۋەلسىز تاريحى بار ەلگە الەمدەگى قاۋىپسىزدىك باعىتىنداعى كۇرمەۋى قيىن كۇردەلى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن ارالاسۋعا مۇمكىندىك بەرىلىپ وتىر.
ءبىز ءۇشىن بۇل ميسسيا – تەك قۇرمەتتى مىندەتكەرلىك قانا ەمەس, سونىمەن قاتار, الەمدەگى ورىن العان تەكەتىرەستەردى شەشۋگە, بىتىمگەرلىك باعىتىندا جيناقتالعان ءوز تاجىريبەمىزدەن ناقتى ۇسىنىستار مەن ارەكەتتەر جاساپ, بۇۇ-نىڭ بەدەلىن نىعايتۋعا, ونىڭ الەم ەلدەرى اراسىنداعى ابىرويىن ارتتىرۋعا اتسالىسۋ, ۇيىمنىڭ نازارىن ايماق ماسەلەلەرىنە بۇرۋ. سوندىقتان, ءبىز بۇل جاۋاپتى ميسسياعا ۇلكەن دايىندىقپەن, اۋقىمدى جوسپارلارمەن, ولاردى جۇزەگە اسىرامىز دەگەن زور ۇمىتپەن كەلدىك.
قازاقستان بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ مۇشەسى بولىپ قابىلدانعان كۇننەن باستاپ-اق ءوزىنىڭ بار نازارىن ترانسۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىنە, سونىڭ ىشىندە حالىقارالىق قاتىناستىڭ ءتورت باسىمدى سالاسى – ازىق-ت ۇلىك, سۋ, ەنەرگەتيكا جانە يادرولىق قاۋىپسىزدىك سالالارىنا اۋداردى.
ءبىزدىڭ وسى ارالىقتاعى باستى ماقساتتارىمىز − ورىن العان قاراما-قايشىلىقتاردى بارىنشا ديپلوماتيالىق جولمەن شەشۋگە ناقتى ارەكەتتەر جاساۋ, حالىقارالىق قوعامداستىقتا ءبولىنۋدىڭ جاڭا سىزىقتارىنىڭ پايدا بولۋىنا جول بەرمەۋ, تەكەتىرەس ايماقتارىندا بارلىق تاراپتار مۇددەلەرىنىڭ ساقتالۋىنا قاجەتتى جاعدايدى جاساۋ جانە دە بۇۇ دامۋىنىڭ نەگىزگى باعىتتارى بويىنشا كونسەنسۋستىق الاڭدى قالىپتاستىرۋ.
ءبىزدىڭ بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنە مۇشەلىگىمىزدىڭ باستاپقى كەزەڭىندە-اق اۋقىمدى باعدارلاما جاسالىپ, ول بىرتىندەپ جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇۇ-نىڭ نەگىزگى ولشەمدەرى اياسىنداعى العا قويىلعان ماقساتتار بويىنشا جانە باسقا دا ولشەمارالىق ماسەلەلەرگە قاتىستى كۇندەلىكتى جۇيەلى جۇمىستار اتقارىلىپ, ولار ءوز كەزەگىندە ايتارلىقتاي ناتيجەلەر الىپ كەلۋدە.
قازاقستان كوپتەگەن ماسەلەلەرگە قاتىستى پىكىرتالاستىق باستاما كوتەرۋ ارقىلى كەڭەستى «شيراتىپ» الۋعا قول جەتكىزدى. قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وسى جىلدىڭ 10 قاڭتارىنداعى وتىرىسىندا ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ مۇشە مەملەكەتتەرگە ارنالعان باعدارلامالىق ۇندەۋى اۋقىمدى جوسپاردىڭ باستاماسى ەكەنىن تانىتىپ, بۇۇ-نىڭ بارىنشا وزەكتى ماسەلەلەرىن كوپجاقتى تالقىلاۋعا ەكپىن بەرۋمەن قاتار, كەڭەستىڭ بەلسەندى مۇشەسى رەتىندە استانا ماقساتتارىنىڭ سالماقتىلىعىن كورسەتتى.
قازاقستان بۇۇ-نىڭ يادرولىق قاۋىپسىزدىك, سۋ, ازىق-ت ۇلىك جانە ەنەرگەتيكالىق ولشەمدەرى اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە ۇمتىلىس تانىتۋ ۇستىندە. جالپى العاندا, قازاقستان بۇۇ-نىڭ نەگىزگى ولشەمدەرى بويىنشا كوپتەگەن ءىس-شارالاردىڭ جۇزەگە اسۋىن قامتاماسىز ەتۋدە. مۇنىڭ ءبىر دالەلى رەتىندە سيريا داعدارىسىنا قاتىستى ۇستىمىزدەگى جىلى ەلوردادا بىرنەشە دۇركىن وتكەن «استانا پروتسەسى» دەگەن اتاۋعا يە بولعان كەلىسسوزدەردى ايتۋعا بولادى. ماسەلەنىڭ كۇردەلىلىگىنە قاراماستان, ەلىمىز تاراپتاردى ءبىر ۇستەل باسىنا جيناپ, كۇن تارتىبىندەگى ءاربىر ماسەلەنى جان-جاقتى تالقىلاپ, ورتاق بەيبىت شەشىم قابىلداۋعا بارىنشا ىقپال ەتۋدە.
قازاقستان قاي كەزدە بولسا دا, اۋعانستان ماسەلەسىن دە كۇن تارتىبىنەن تۇسىرگەن ەمەس. ەلىمىز جاھاندىق جانە ايماقتىق قاۋىپسىزدىك تۇرعىسىنان قاراستىرىلاتىن اۋعان ىسىنە قاتىستى حالىقارالىق كواليتسيانىڭ وڭ تالپىنىستارىنا ۇدايى قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى.
قازاقستان بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى ەمەس مۇشەسى رەتىندە الەمدىك قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ايماقتىق جانە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ءوزارا ىقپالداستىعىن نىعايتۋدى ۇسىنادى. ناقتىلاي ايتقاندا, قازاقستان ايماقتىق جانە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ءوزارا ىنتىماقتاستىعىن قامتيتىن ءتيىمدى حالىقارالىق قاۋىپسىزدىك جۇيەسىن قالىپتاستىرۋدى قولدايدى.
نۇرلان سەيدىن,
ساياساتتانۋشى
